Εργαστήριο Β. «Αδρανείς χώροι Δραστήριοι Πολίτες» – Ελεύθεροι Χώροι για Δημόσια Χρήση

Παρασκευή 10 Ιουνίου 2016  (19.00 – 21.00)

Στο συγκεκριμένο εργαστήριο επιχειρήθηκε να συνδεθεί η  κοινωνική επιχειρηματικότητα με τους ελεύθερους χώρους της πόλης (ανοιχτοί χώροι, δημόσια κτήρια, βιομηχανικοί χώροι κλπ) και τις ανάγκες που προκύπτουν για την επίλυση ζητημάτων που σχετίζονται με την ενεργοποίηση των χώρων αυτών.

Βασίστηκε στην εμπειρία του προγράμματος Refill του URBACT στο οποίο συμμετέχει η Αθήνα. Συγκεκριμένα, το Refill αναζητά κοινές λύσεις μεταξύ Ευρωπαϊκών πόλεων, μηχανισμούς και καινοτόμες ιδέες οι οποίες θα επιτρέψουν την βέλτιστη χρήση κενών κτηρίων και χώρων. Η αξιοποίηση των κενών κτηρίων και χώρων της Αθήνας από ομάδες, συλλογικότητες, κοινωνικές επιχειρήσεις, κ.ά. συνδέεται με νομικές, κοινωνικές και οργανωτικές παραμέτρους οι οποίες, όπως έχει διαπιστωθεί, δημιουργούν σοβαρά εμπόδια.

Στο εργαστήριο αναλύθηκαν τα χαρακτηριστικά των εμποδίων αυτών και έγινε προσπάθεια εντοπισμού αποτελεσματικών λύσεων. Παράλληλα αναζητήθηκαν βέλτιστες πρακτικές σχετικά με τους διαθέσιμους πόρους, τη χρηματοδότηση, τα πρακτικά θέματα και τα οργανωτικά ζητήματα, αντλώντας ιδέες από τη θετική εμπειρία πρωτοβουλιών όπως το ZZZ στη Βρέμη ή το Free Riga στη Ρίγα που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Σκοπός του εργαστηρίου ήταν όλοι οι συμμετέχοντες να συμβάλουν, μέσα από την εμπειρία τους με ιδέες και προτάσεις αναφορικά με την αξιοποίηση των διαθέσιμων χώρων και κτιρίων (ιδιωτικών και δημόσιων) για κοινωνικούς σκοπούς (πολιτισμός, κοινωνικές ανάγκες, στέγαση πρωτοβουλιών, κ.ά.

Εισηγήσεις :

Αμαλία Ζέπου, Αντιδήμαρχος, με θέμα τις δράσεις του Δήμου Αθηναίων

Έλενα Πατατούκα, Ερευνήτρια Υποψήφια Διδάκτωρ ΕΜΠ με θέμα τα χαρακτηριστικά του ζητήματος των κενών κτηρίων

Ζάχος Βάρφης, Αρχιτέκτονας με θέμα το χώρο LATRAAC

Νικόλας Καραχάλης & Ανθή Χρήστου, με θέμα τις δράσεις του Refill URBACT

Εισηγητής: Κων. Παπαχριστόπουλος (Οργανωτικός Ψυχολόγος, Ph.D.)

Στο β’ μέρος οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε 3 ομάδες. Αφού αξιολογήθηκαν τα πιο σημαντικά εμπόδια ακολούθησε συζήτηση σχετικά με τις λύσεις. Ποιες κινήσεις μπορούν να λειτουργήσουν άμεσα και είναι εφικτές; Τι θα άλλαζε εντελώς το σκηνικό;  Τι μπορεί να κάνει ο Δήμος άμεσα μακροπρόθεσμα;

Για τους σκοπούς της άσκησης χρησιμοποιήθηκε ένας πίνακας (matrix) στον οποίο ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να σημειώσουν συγκεκριμένες προτάσεις.  Στους πίνακες καταγράφηκαν ορισμένες βασικές διαπιστώσεις/συμπεράσματα:

Εμπόδια

  • Η έντονη προστασία της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και όχι του δημόσιου χώρου
  • Η δυσκολία αντιμετώπισης του φαινομένου του «σπασμένου παραθύρου» και γενικά η αδιαφορία σε ατομικό επίπεδο για το δημόσιο χώρο
  • Αδειοδότηση / Κανονισμοί Λειτουργίας
  • Νομοθεσία
  • Έλλειψη κινήτρων για ιδιοκτήτες

Ιδέες:

  • Υιοθεσία κτηρίων από φορείς κοινωνικής πρόνοιας ή/και Crowdfunding
  • Θεματική πρόσκληση με στόχο τις κοινωνικές επιχειρήσεις
  • Λειτουργία κοινωνικού συνεταιρισμού (co-op) για τη διαχείριση των κενών κτηρίων σε επίπεδο γειτονιάς Χαρτογράφηση κενών κτηρίων και τα Ισόγεια Καταστήματα
  • Πιλοτικές δράσεις – Δημοσιοποίηση προβλήματος
  • Ημέρα Κενών Κτηρίων
  • Τοπικότητα – Ταυτότητα γειτονιάς να καθορίζει τις χρήσεις (σκέψεις και για επαναλειτουργία ήπιων βιοτεχνικών μονάδων μέσα στην πόλη)
  • Ιδιαίτερη μέριμνα για πρόσφυγες
  • Μηχανισμός AirBNB για άδεια κτήρια

Ο Δήμος τι μπορεί να κάνει:

  • Να συλλέγει / κοινοποιεί στοιχεία (π.χ. σχετικά με τη Δημοτική Περιουσία) και να καταρτίσει μητρώα κτηρίων
  • Να καταλάβει τι ταιριάζει στη γειτονιά
  • Να φροντίσει για την επικοινωνία καλών πρακτικών
  • Να τρέξει πιλοτικά projects
  • Αξιολόγηση βιωσιμότητας ιδεών για να μπορεί να προχωρήσει ένα project– Διάρκεια
  • Να θεσπίσει όρους σχετικά με την αξιολόγηση της κοινωνικής υπεραξίας μιας προσωρινής χρήσης

Leave a Reply

Your email address will not be published.